چگونه بدن ها توسط امر قدسی تصویر شهر را تغییر می دهند؟

این رویکرد ، یک رویکرد دوگانه است؛ موقعیت 22 بهمن که همهفراخوانده می شوند را در نظر بگیرید که این وارونگی تصویر شهر به واسطه انباشت غیرعادی بدن ها در شهر رخ بدهد یک معنا دلالت دارد و وقتی در شادی های فوتبال یااعتراض های سیاسی هم معنای دیگری دارد.

یعنی در دو حالت ما با دو نوع شهروند سروکار داریم، شهروندوفادار – فهمیده – با شعور و در حالت دوم شورشی فریب خورده – ناآگاه و دست مایه شده مواجههستیم که هردو مهم اند.

فلذا بدن در شهر را می توانیم به اشکال مختلف در تاریخسیاسی کشور مان ببینیم و این چیزی است که به تدریج آن را در فضا های عمومی میبینیم و مهارش می کنیم.

این رویکرد را می توانیم در بحث امر قدسی و فضاهای عمومیشهر هم ببینیم.

کنش مردم در شب شامغریبان میدان مادر تهران اوایل دهه 80 که همه از هر تیپ که حتی وجه مذهبی همنداشتند اما دغدغه مذهبی داشتند و با تیپ های سوسول مرفه شهری و تیپ آرایش کرده کهاتفاقا کار خاصی انجام نمی دادند گُله گُله شمعی روشن می کردند را به خاطر بیاورید.

اما اتفاق مهم در سال 1382 / 1383 بود که این سنت توسط بچههای حزب اللهی برچیده شده و سِن بزرگی زده شد و مداح معروف آقای هلالی خواند و بهصورتی که میدان تسخیر شد، شام غریبان آن سال خیلی جالب شد چون تمام این گُله گُله بچههای ژیگول پخش شدند در کوچه پس کوچه های اطراف میدان و از سال های بعد میدان مادرمضمحل شد . . .

اما نکته جالب این است که نیروی های مذهبی کم کم متوجه قدرتفضا های (شهری) شدند در آن مقطع از میدان های موجود استفاده کردند میدان فاطمیتهران تبدیل به پاتوق شد در ایام فاطمیه که به تدریج به صورت مشروع و قانونی میدانهای عمومی دیگری تسخیر و فتح شد و آرایش فضاهای شهری به نفع نیرو های مذهبی بازآرایی شد و در نهایت این استراتژی به شکل نهادینه شده ای در بازسازی میدان امام حسین به سمت میدان شهدابه تعبیری خودش را نشان داد. میدان امام حسین الآن تجلی گاه جشن ها و آیین های مذهبی شده است که قابلیت نمایش آیینی بالایی دارد.

این استراتژی بعد ها به اشکال مختلفی در فضاهای عمومی تکرارشد؛ یک نوع تمایل، جریان و حرکت عمومی بود برای تسخیر فضا های عمومی و نشانه گذاریآن ها که مهم ترین منطق نشانه گذاری فضا های عمومی نهادینه کردن پایدار امر قدسیدر آن ها بود که تدفین شهدای گمنام را در آن ها داریم مثلا کهف شهداء در ولنجک ، مقبرهشهدای گمنام سمت لویزان را می بینیم و . ..

این اتفاق ابتدا در فضا های عمومی بود و بعد های رفت سمتفضا هایی که دسترسی عمومی نداشت مثل دانشگاه ها، ادارات بزرگ و هر جایی که قدرتسیاسی به شکل مشروع اش یا مذهبی اش کمتر بود شروع کردند به نشانه گذاری که عملا آنها را در فضا های شهری می توانیم ببینیم.

تقریبا همه ی تیپ های فضا های عمومی در تهران یک شهدایگمنام دارند.به نظر می رسد در این بازآرایی فضا های شهری سیاست های آیینی خودش رانشان می دهد، چون حسینیه ها مساجد کشش جذب جمعیت را نداشتند و نمایش قدرت در آن هامحدود بود به همین خاطر فضا های عمومی شکل گرفت که تیپ های با سبک های جدید دینداری و با جمعیت های چندین هزار نفری که هیچ حسینیه و مسجد ای کشش این قدرت سیاسیرا نداشت در ماه مبارک رمضان مراسم شب زنده داری مسجد ارک تهران که توسط حاج منصورارضیاتفاق می افتد.

ما شهر را می توانیم از منظر این فضا های آیینی و سیاست هایآیینی مورد بازخوانی قرار بدهیم، همچنین یکی دیگر از این فضا ها، امام زاده هابودند که مثل یک اپیدمی در رشد فضا های بزرگ امام زاده ها منجر شد. که تقریبا هیچامام زاده ای وجود ندارد که بازسازی نشده باشد.

همچنین در این میان ما با یک نوعفربهی فضا های آیینی در سیاست های شهری مواجه شده ایم که توسط تلاقی بین سرمایههای مردم – دولت و نهاد های پایدار حکومت ( اوقاف و . . . ) بازسازیمی شود چون توسط هر کدام از این ها یک مبادله بزرگی در آن ها رخ می دهد.

فلذا می توانیم نتیجه بگیریم که از دریچه امر قدسی هم بهراحتی می شود این داستان بزرگ سیاست در شهر را پیگیری کرد که در فضا ها ی قدسی شهرخودشان را نشان می دهند.